• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/musa.karadag81
  • //plus.google.com/u/0/
  • https://www.twitter.com/musadag

                                  İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UZMANI /KİMYAGER  MUSA KARADAĞ

Üyelik Girişi
Site Haritası
Takvim
www.musakaradag.com
www.musakaradag.com
dengemusa.wordpress.com/
dengemusa.wordpress.com
HABERLER
Bumerang - Yazarkafe
YENİ KİTAP
KİMYASAL MADDE ÜRETİM FORMÜLLERİ KİTABIM TEMMUZ 2017 TARİHİNDE TÜM KİTAPÇILARDA..

Duyurular

  • BİREYSEL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETİ VERMEKTEYİM - 26/08/2014
  • İş Güvenliği Uzmanlığı Nedir?

    İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Bakanlıkça belgelendirilmiş mühendis, mimar veya teknik elemandır.

    İş Güvenliği Uzmanı ne yapar?

    1) İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak tasarım, makine ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularının, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak.
    2) İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek. Yazılı bildirimler iki nüsha olarak hazırlanır, imzalanır ve bir nüshasını iş güvenliği uzmanı muhafaza eder.
    3) İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının kaydının tutulması, kaza ve meslek hastalığının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak,
    4) İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmayan, ancak çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların nedenlerinin araştırılması konusunda çalışma yapmak ve işverene önerilerde bulunmak.

    Risk değerlendirmesi;

     1) Risk değerlendirmesinin yapılması konusunda yapılacak çalışmaları planlamak ve risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak, planlanan çalışmaların tamamlanmasını takip etmek,

    Çalışma ortamı gözetimi;

     1) Çalışma ortamının gözetiminin yapılması, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereği yapılması gereken periyodik bakım, kontrol ve ölçümlerin planlanması ve uygulanması konularında yapılacak çalışmaları planlayarak işverenin onayına sunmak, yapılanları izlemek,
    2) İşyerinde kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için yapılan çalışmalara katılmak, bu konuda işverene önerilerde bulunmak, uygulamaları takip etmek; doğal afet, kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının hazırlanması çalışmalarına katılmak, bu konudaki periyodik olarak eğitimlerin ve tatbikatların yapılmasını ve acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini izlemek ve kontrol etmek, durum hakkında rapor hazırlayarak işverene sunmak,

    Eğitim, bilgilendirme ve kayıt;

    1) Kanunun 17 ve 30 uncu maddelerine göre çıkarılacak Yönetmeliğe uygun olarak, çalışanlara verilmesi gereken eğitimleri belirlemek, planlamak ve uygulamak.
    2) Çalışma ortamının gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek ve yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği yaparak hazırlamak.
    3) İşyerinde çalışanlara verilecek bilgilendirme çalışmalarını düzenleyerek işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
    4) Gerekli yerlerde hazırlanacak iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerini hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.

     İlgili birimlerle işbirliği;
    1) İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak yıllık çalışma planını hazırlamak.
    2) İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapmak,
    tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve bu konuları da içerecek şekilde yıllık çalışma planını hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve uygulamaların takibini yapmak.
    3) Varsa iş sağlığı ve güvenliği kurullarıyla işbirliği yapmak,
    4) Çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve işbirliği yapmak.


    4457 Sayılı İş Kanunu

    İŞ KANUNU

    BİRİNCİ BÖLÜM
    Genel Hükümler
    Amaç ve kapsam
    Madde 1 - Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve
    çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.
    Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren
    vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.
    İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun
    hükümleri ile bağlı olurlar.
    Tanımlar
    Madde 2 - Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel
    kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından
    mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
    İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen
    yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî
    eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.
    İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.
    (Ek fıkra: 23/7/2010-6009/48 md.; Mülga dördüncü fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.
    İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.
    Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır.
    İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.8424
    Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde
    işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini
    sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren
    ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden
    veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
    Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları
    kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl
    işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl
    işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında
    asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.
    (Ek fıkra: 1/7/2006-5538/18 md.) Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve
    kuruluşları ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin en az yüzde ellisine sahip oldukları ortaklıklarda, 4734
    sayılı Kamu İhale Kanunu veya diğer kanun hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmeler gereğince,
    yüklenici aracılığıyla çalıştırılanlar, bu şekilde çalışmış olmalarına dayanarak;
    a) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait kadro veya pozisyonlara atanmaya,
    b) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait işyerlerinin kadro veya pozisyonlarında çalışanlar için toplu iş sözleşmesi,
    personel kanunları veya ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenen her türlü malî haklar ile sosyal yardımlardan
    yararlanmaya,
    hak kazanamazlar.
    (Ek fıkra: 1/7/2006-5538/18 md.) Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler
    tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme
    yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir. Sekizinci fıkrada belirtilen
    kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak
    durumundaki kamu kurum, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına atanma ya da bu kurum, kuruluş veya
    ortaklıklarda geçerli olan malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri
    uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;
    a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına
    bırakılması,
    b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların
    çalıştırılmasına devam olunması,
    yönünde hükümler konulamaz.8424-1
    İşyerini bildirme
    Madde 3 - Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çalışma
    konusunu kısmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren,
    işyerinin unvan ve adresini, çalıştırılan işçi sayısını, çalışma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adını ve
    soyadını yahut unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin adı, soyadı ve adreslerini bir ay içinde bölge
    müdürlüğüne bildirmek zorundadır.
    (Değişik ikinci fıkra: 15/5/2008-5763/1 md.) Bu Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre iş alan alt işveren;
    kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra
    hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgeler gerektiğinde iş
    müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu
    işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren altı işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz
    edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Rapora altı iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı
    işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.
    (Ek fıkra:11/6/2003-4884/10 md.) Ancak, şirketlerin tescil kayıtları ise ticaret sicili memurluklarının gönderdiği
    belgeler üzerinden yapılır ve bu belgeler ilgili ticaret sicili memurluğunca bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik
    Bakanlığı ilgili bölge müdürlüklerine gönderilir.
    (Ek fıkra: 15/5/2008-5763/1 md.) Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması, bildirimi ve işyerinin tescili ile
    yapılacak sözleşmede bulunması gerekli diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
    tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
    İstisnalar
    Madde 4 -Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz;
    a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,
    b) 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,
    c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,
    d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri
    katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,
    e) Ev hizmetlerinde,
    f) (…) (1) çıraklar hakkında, (1)
    g) Sporcular hakkında,
    h) Rehabilite edilenler hakkında,
    ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.
    ––––––––––––––––––
    (1) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere”
    ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.8425
    Şu kadar ki;
    a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,
    b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,
    c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,
    d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,
    e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri,
    f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile
    ilgili işler,
    Bu Kanun hükümlerine tabidir.
    Eşit davranma ilkesi
    Madde 5 - İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı
    ayırım yapılamaz.
    İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan
    işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz.
    İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında,
    şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı
    farklı işlem yapamaz.
    Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.
    İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı
    kılmaz.
    İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti
    tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31
    inci maddesi hükümleri saklıdır.
    20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat
    etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda,
    işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.
    İşyerinin veya bir bölümünün devri
    Madde 6 - İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir
    tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.
    Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe
    göre işlem yapmakla yükümlüdür.
    Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken
    borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu
    devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.
    Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da türünün değişmesiyle sona erme halinde birlikte sorumluluk hükümleri
    uygulanmaz.
    Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden dolayı
    feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve
    teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı
    sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır.8426
    Yukarıdaki hükümler, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri
    halinde uygulanmaz.
    Geçici iş ilişkisi
    Madde 7 - İşveren, devir sırasında yazılı rızasını almak suretiyle bir işçiyi; holding bünyesi içinde veya aynı şirketler
    topluluğuna bağlı başka bir işyerinde veya yapmakta olduğu işe benzer işlerde çalıştırılması koşuluyla başka bir işverene iş
    görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devrettiğinde geçici iş ilişkisi gerçekleşmiş olur. Bu halde iş sözleşmesi
    devam etmekle beraber, işçi bu sözleşmeye göre üstlendiği işin görülmesini, iş sözleşmesine geçici iş ilişkisi kurulan işverene
    karşı yerine getirmekle yükümlü olur.(Değişik son cümle: 20/6/2012-6331/32 md.) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye
    talimat verme hakkına sahiptir.
    Geçici iş ilişkisi altı ayı geçmemek üzere yazılı olarak yapılır, gerektiğinde en fazla iki defa yenilenebilir.
    İşverenin, ücreti ödeme yükümlülüğü devam eder. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı
    sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden işveren ile birlikte sorumludur.
    İşçi, işyerine ve işe ilişkin olup kusuru ile sebep olduğu zarardan geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı sorumludur.
    İşçinin geçici sözleşmesinden aksi anlaşılmıyorsa, işçinin diğer hak ve yükümlülüklerine ilişkin bu Kanundaki düzenlemeler
    geçici iş ilişkisi kurulan işverenle olan ilişkisine de uygulanır.
    İşçiyi geçici olarak devralan işveren grev ve lokavt aşamasına gelen bir toplu iş uyuşmazlığının tarafı ise, işçi grev ve
    lokavtın uygulanması sırasında çalıştırılamaz. Ancak, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 39 uncu
    maddesi hükümleri saklıdır. İşveren, işçisini grev ve lokavt süresince kendi işyerinde çalıştırmak zorundadır.
    Toplu işçi çıkarmaya gidilen işyerlerinde çıkarma tarihinden itibaren altı ay içinde toplu işçi çıkarmanın konusu olan
    işlerde geçici iş ilişkisi gerçekleşmez.
    İKİNCİ BÖLÜM
    İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi
    Tanım ve şekil
    Madde 8 - İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi
    üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir.
    Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Bu belgeler damga vergisi ve
    her çeşit resim ve harçtan muaftır.
    Yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya
    da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini,
    fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür. Süresi bir ayı
    geçmeyen belirli süreli iş sözleşmelerinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. İş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermiş ise,
    bu bilgilerin en geç sona erme tarihinde işçiye yazılı olarak verilmesi zorunludur.8427
    Türü ve çalışma biçimlerini belirleme serbestisi
    Madde 9 - Taraflar iş sözleşmesini, Kanun hükümleriyle getirilen sınırlamalar saklı kalmak koşuluyla, ihtiyaçlarına
    uygun türde düzenleyebilirler.
    İş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılır. Bu sözleşmeler çalışma biçimleri bakımından tam süreli veya kısmî
    süreli yahut deneme süreli ya da diğer türde oluşturulabilir.
    Sürekli ve süreksiz işlerdeki iş sözleşmeleri
    Madde 10 - Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli
    iş denir.
    Bu Kanunun 3, 8, 12, 13, 14, 15, 17, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 34, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 75, 80 ve geçici
    6 ncı maddeleri süreksiz işlerde yapılan iş sözleşmelerinde uygulanmaz. Süreksiz işlerde, bu maddelerde düzenlenen
    konularda Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
    Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi
    Madde 11 - İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli
    işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile
    işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir.
    Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş
    sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
    Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar.
    Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi ayırımın sınırları
    Madde 12 - Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş
    sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan emsal işçiye göre farklı işleme tâbi
    tutulamaz.
    Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiye, belirli bir zaman ölçüt alınarak ödenecek ücret ve paraya ilişkin
    bölünebilir menfaatler, işçinin çalıştığı süreye orantılı olarak verilir. Herhangi bir çalışma şartından yararlanmak için aynı
    işyeri veya işletmede geçirilen kıdem arandığında belirli süreli iş sözleşmesine göre çalışan işçi için farklı kıdem
    uygulanmasını haklı gösteren bir neden olmadıkça, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan emsal işçi hakkında esas alınan
    kıdem uygulanır.
    Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi
    bulunmadığı takdirde, o işkolunda şartlara uygun bir işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen belirsiz süreli iş sözleşmesiyle
    çalıştırılan işçi dikkate alınır.
    Kısmî süreli ve tam süreli iş sözleşmesi
    Madde 13 - İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli
    ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî süreli iş sözleşmesidir.
    Kısmî süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmî
    süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Kısmî süreli çalışan işçinin ücret ve paraya
    ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.8428
    Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte tam süreli çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığı
    takdirde, o işkolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi esas
    alınır.
    İşyerinde çalışan işçilerin, niteliklerine uygun açık yer bulunduğunda kısmî süreliden tam süreliye veya tam süreliden
    kısmî süreliye geçirilme istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur.
    Çağrı üzerine çalışma
    Madde 14 - Yazılı sözleşme ile işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş
    görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı iş ilişkisi, çağrı üzerine çalışmaya dayalı kısmi süreli bir iş
    sözleşmesidir.
    Hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işçinin ne kadar süreyle çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde,
    haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede işçi çalıştırılsın
    veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanır.
    İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep hakkına sahip olan işveren, bu çağrıyı, aksi
    kararlaştırılmadıkça, işçinin çalışacağı zamandan en az dört gün önce yapmak zorundadır. Süreye uygun çağrı üzerine işçi iş
    görme edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Sözleşmede günlük çalışma süresi kararlaştırılmamış ise, işveren her çağrıda
    işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
    Deneme süreli iş sözleşmesi
    Madde 15 - Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak
    deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.
    Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin
    çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.
    Takım sözleşmesi ile oluşturulan iş sözleşmeleri
    Madde 16- Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen bu işçilerden birinin, takım kılavuzu sıfatıyla
    işverenle yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir.
    Takım sözleşmesinin, oluşturulacak iş sözleşmeleri için hangi süre kararlaştırılmış olursa olsun, yazılı yapılması
    gerekir. Sözleşmede her işçinin kimliği ve alacağı ücret ayrı ayrı gösterilir.
    Takım sözleşmesinde isimleri yazılı işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında takım
    sözleşmesinde belirlenen şartlarla bir iş sözleşmesi yapılmış sayılır. Ancak, takım sözleşmesi hakkında Borçlar Kanununun
    110 uncu maddesi hükmü de uygulanır.
    İşe başlamasıyla iş sözleşmesi kurulan işçilere ücretlerini işveren veya işveren vekili her birine ayrı ayrı ödemek
    zorundadır. Takım kılavuzu için, takıma dahil işçilerin ücretlerinden işe aracılık veya benzeri bir nedenle kesinti yapılamaz.
    Süreli fesih
    Madde 17 - Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.8429
    İş sözleşmeleri;
    a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
    b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta
    sonra,
    c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta
    sonra,
    d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
    Feshedilmiş sayılır.
    Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
    Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.
    İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.
    İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu
    Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca
    bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının
    kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim
    şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.
    Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin
    birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan
    doğan menfaatler de göz önünde tutulur.
    Feshin geçerli sebebe dayandırılması
    Madde 18 - Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş
    sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin
    gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
    Altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler dikkate alınır.
    Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:
    a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere
    katılmak.
    b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak.
    c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine
    idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak. (1)
    d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.
    e) 74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.
    f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde
    işe geçici devamsızlık.
    –––––––––––––––––––
    (1) 18/2/2009 tarihli ve 5838 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle; bu bentte yer alan“Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip”
    ibaresinden sonra gelmek üzere “veya yükümlülüklerini yerine getirmek” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.8430
    İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir.
    İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam
    işçi sayısına göre belirlenir.
    İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve
    işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında bu madde, 19 ve 21 inci maddeler ile 25 inci
    maddenin son fıkrası uygulanmaz.
    Sözleşmenin feshinde usul
    Madde 19 - İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek
    zorundadır.
    Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya
    verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı
    saklıdır.
    Fesih bildirimine itiraz ve usulü (1)
    Madde 20 - İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir
    sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesinde dava açabilir. (...) (1)
    taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede özel hakeme götürülür. (1)
    Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını
    iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
    Dava seri muhakeme usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi halinde, Yargıtay
    bir ay içinde kesin olarak karar verir.
    (İptal dördüncü fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 19/10/2005 tarihli ve E.:2003/66, K.:2005/72 sayılı Kararı ile.)
    Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları
    Madde 21 - İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel
    hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak
    zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti
    tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
    Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek
    tazminat miktarını da belirler.
    Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer
    hakları ödenir.
    İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine
    göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret
    peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir.
    İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene
    başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih
    sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.
    –––––––––––––––––––
    (1) Anayasa Mahkemesi’nin 19/10/2005 tarihli ve E.:2003/66, K.:2005/72 sayılı Kararıyla; bu maddenin birinci fıkrasının son cümlesinin
    “Toplu iş sözleşmesinde hüküm varsa veya...” bölümü iptal edilmiştir.8431
    Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri sözleşmeler ile hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yönde
    sözleşme hükümleri geçersizdir.
    Çalışma koşullarında değişiklik ve iş sözleşmesinin feshi
    Madde 22 - İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri
    kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak
    bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul
    edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir
    nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine
    uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir.
    Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe
    etkili olarak yürürlüğe konulamaz.
    Yeni işverenin sorumluluğu
    Madde 23 - Süresi belirli olan veya olmayan sürekli iş sözleşmesi ile bir işverenin işine girmiş olan işçi, sözleşme
    süresinin bitmesinden önce yahut bildirim süresine uymaksızın işini bırakıp başka bir işverenin işine girerse sözleşmenin bu
    suretle feshinden ötürü, işçinin sorumluluğu yanında, ayrıca yeni işveren de aşağıdaki hallerde birlikte sorumludur:
    a) İşçinin bu davranışına, yeni işe girdiği işveren sebep olmuşsa.
    b) Yeni işveren, işçinin bu davranışını bilerek onu işe almışsa.
    c) Yeni işveren işçinin bu davranışını öğrendikten sonra dahi onu çalıştırmaya devam ederse.
    İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı
    Madde 24 - Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce
    veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
    I. Sağlık sebepleri:
    a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için
    tehlikeli olursa.
    b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin
    işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
    II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
    a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya
    şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
    b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda
    bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
    c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi
    üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi
    gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.8432
    d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene
    bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.
    e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya
    ödenmezse,
    f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı
    ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa,
    yahut çalışma şartları uygulanmazsa.
    III. Zorlayıcı sebepler:
    İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
    İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı
    Madde 25 - Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce
    veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
    I- Sağlık sebepleri:
    a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa
    yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda
    beş iş gününden fazla sürmesi. (1)
    b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun
    Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.
    (a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş
    sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim
    sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde
    başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.
    II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
    a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde
    bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler
    söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
    b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya
    davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
    c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
    d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut
    uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.
    (2)
    e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi
    doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.
    f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
    ––––––––––––––––
    (1) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “veya sakatlığa uğraması halinde” ibaresi
    “yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda” şeklinde değiştirilmiştir.
    (2) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi” ibaresi
    “, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması” şeklinde değiştirilmiştir.8433
    g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki
    defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
    h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
    ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı
    olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla
    ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
    III- Zorlayıcı sebepler:
    İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.
    IV- İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.
    İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri
    çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir.
    Derhal fesih hakkını kullanma süresi
    Madde 26 - 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya
    işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın
    öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz.
    Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz.
    Bu haller sebebiyle işçi yahut işverenden iş sözleşmesini yukarıdaki fıkrada öngörülen süre içinde feshedenlerin diğer
    taraftan tazminat hakları saklıdır.
    Yeni iş arama izni
    Madde 27- Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri
    içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş
    arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı
    günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır.
    İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir.
    İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı
    ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder.
    Çalışma belgesi
    Madde 28 - İşten ayrılan işçiye, işveren tarafından işinin çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir.
    Belgenin vaktinde verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veyahut
    işçiyi işine alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir.
    Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır.8434
    Toplu işçi çıkarma
    Madde 29 - İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işçi
    çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile, işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve
    Türkiye İş Kurumuna bildirir.
    İşyerinde çalışan işçi sayısı:
    a) 20 ile 100 işçi arasında ise, en az 10 işçinin,
    b) 101 ile 300 işçi arasında ise, en az yüzde on oranında işçinin,
    c) 301 ve daha fazla ise, en az 30 işçinin,
    İşine 17 nci madde uyarınca ve bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde son verilmesi toplu işçi çıkarma
    sayılır.
    Birinci fıkra uyarınca yapılacak bildirimde işçi çıkarmanın sebepleri, bundan etkilenecek işçi sayısı ve grupları ile işe
    son verme işlemlerinin hangi zaman diliminde gerçekleşeceğine ilişkin bilgilerin bulunması zorunludur.
    Bildirimden sonra işyeri sendika temsilcileri ile işveren arasında yapılacak görüşmelerde, toplu işçi çıkarmanın
    önlenmesi ya da çıkarılacak işçi sayısının azaltılması yahut çıkarmanın işçiler açısından olumsuz etkilerinin en aza
    indirilmesi konuları ele alınır. Görüşmelerin sonunda, toplantının yapıldığını gösteren bir belge düzenlenir.
    Fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini bölge müdürlüğüne bildirmesinden otuz gün sonra hüküm
    doğurur.
    İşyerinin bütünüyle kapatılarak kesin ve devamlı suretle faaliyete son verilmesi halinde, işveren sadece durumu en az
    otuz gün önceden ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirmek ve işyerinde ilan etmekle yükümlüdür. İşveren
    toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren altı ay içinde aynı nitelikteki iş için yeniden işçi almak istediği takdirde
    nitelikleri uygun olanları tercihen işe çağırır.
    Mevsim ve kampanya işlerinde çalışan işçilerin işten çıkarılmaları hakkında, işten çıkarma bu işlerin niteliğine bağlı
    olarak yapılıyorsa, toplu işçi çıkarmaya ilişkin hükümler uygulanmaz.
    İşveren toplu işçi çıkarılmasına ilişkin hükümleri 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümlerinin uygulanmasını
    engellemek amacıyla kullanamaz; aksi halde işçi bu maddelere göre dava açabilir.8434-1
    Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1)(2)(3)
    Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)
    İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise
    yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927
    tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken
    12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri
    sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla
    yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi
    sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.
    Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler
    esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür.
    Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin
    işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.
    İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda
    çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı
    olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma ve Sosyal
    Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
    Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının
    tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.
    –––––––––––––
    (1) Bu madde başlığı " Özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu" iken, 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 2 nci
    maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    (2) 4/7/2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanunun 79 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “eski hükümlü işçiyi” ibaresinden
    sonra gelmek üzere “veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek
    Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun
    21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları” ibaresi eklenmiştir.
    (3) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “Özürlü” ibaresi “Engelli”, birinci
    fıkrasında yer alan “özürlü” ibareleri “engelli”, ikinci fıkrasında yer alan “sakatlananlara” ibaresi “engelli hâle gelenlere”, dördüncü
    fıkrasında yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.8435
    Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar
    işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk
    işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş
    sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı aylık ücret tutarında
    tazminat öder.
    Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar
    Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı
    işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle
    belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası
    engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime
    esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren
    hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun
    uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların
    tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın
    ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece
    Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir.
    Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate
    alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun
    kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi
    kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
    Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir. (1)(2)
    –––––––––––––
    (1) 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 38 nci maddesiyle bu fıkranın 1/7/2008 tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
    (2) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibareleri “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.8436
    (Değişik yedinci fıkra: 11/10/2011-KHK-665/28 md.) Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca
    tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek
    teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen
    cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
    Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı
    Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden
    üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara
    bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
    (1)
    Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.
    Askerlik ve kanundan doğan çalışma
    Madde 31 - Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi bir sebeple silah altına alınan veyahut herhangi
    bir kanundan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay
    sonra işverence feshedilmiş sayılır.
    İşçinin bu haktan faydalanabilmesi için o işte en az bir yıl çalışmış olması şarttır. Bir yıldan çok çalışmaya karşılık
    her fazla yıl için, ayrıca iki gün eklenir. Şu kadar ki bu sürenin tamamı doksan günü geçemez.
    İş sözleşmesinin feshedilmiş sayılabilmesi için beklenilmesi gereken süre içinde işçinin ücreti işlemez. Ancak özel
    kanunların bu husustaki hükümleri saklıdır. Bu süre içinde iş sözleşmesinin Kanundan doğan başka bir sebebe dayanılarak
    işveren veya işçi tarafından feshedildiği öteki tarafa bildirilmiş olsa bile, fesih için Kanunun gösterdiği süre bu sürenin
    bitiminden sonra işlemeye başlar. Ancak iş sözleşmesi belirli süreli olarak yapılmış ve sözleşme yukarıda yazılı süre içinde
    kendiliğinden sona eriyorsa bu madde hükümleri uygulanmaz.
    Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay
    içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk
    işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş
    sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında
    tazminat öder.
    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
    Ücret
    Ücret ve ücretin ödenmesi
    Madde 32 - Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve
    para ile ödenen tutardır.
    –––––––––––––––––
    (1) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlülerin”, “özürlünün”, “Özürlü” ve “özürlüyü”
    ibareleri sırasıyla “engellilerin”, “engellinin”, “Engelli” ve “engelliyi” şeklinde değiştirilmiştir.8436-1
    (Değişik ikinci fıkra : 17/4/2008-5754/85 md.) Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak,
    Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit
    istihkak, yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir. Çalıştırılan
    işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle
    ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il
    ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret,
    prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar
    üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine
    Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir. Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki
    her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü
    kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları dışında
    ödeyemezler.
    (Ek fıkra : 17/4/2008-5754/85 md.) İşçinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak
    açılan banka hesaplarına yatırılmak suretiyle ödenmesine ilişkin diğer usûl ve esaslar anılan bakanlıklarca müştereken
    çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
    Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer
    herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz.
    Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar
    indirilebilir.
    İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün
    menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.
    Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkan ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret
    ödemesi yapılamaz.
    Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.
    İşverenin ödeme aczine düşmesi
    Madde 33 – (Mülga : 15/5/2008-5763/37 md.)8437
    Ücretin gününde ödenmemesi
    Madde 34 - Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme
    borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri
    sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata
    uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
    Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına
    yaptırılamaz.
    Ücretin saklı kısmı
    Madde 35 - İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz.
    Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir.
    Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.
    Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü
    Madde 36 - Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna
    veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü
    bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri
    ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen
    varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.
    Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu
    bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her
    hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk
    düşmez.
    Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el
    değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra,
    kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.
    Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve
    tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının
    alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde
    hüküm ifade eder.
    Bu maddede kamu tüzel kişilerine ve bazı teşekküllere verilen yetkileri 2 nci maddenin altıncı fıkrası gereğince
    sorumluluk taşıyan bütün işverenler de kullanmaya yetkilidir.
    Ücret hesap pusulası
    Madde 37 - İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin
    özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır.
    Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi
    asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit
    kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
    Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.8438
    Ücret kesme cezası
    Madde 38 - İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme
    cezası veremez.
    İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. İşçi
    ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen
    ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz.
    Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik
    Bakanlığı hesabına Bakanlıkça belirtilecek Türkiye'de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankalardan
    birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır. Her işveren işyerinde bu paraların ayrı bir hesabını tutmaya
    mecburdur. Birikmiş bulunan ceza paralarının nerelere ve ne kadar verileceği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının
    başkanlık edeceği ve işçi temsilcilerinin de katılacağı bir kurul tarafından karara bağlanır. Bu kurulun kimlerden teşekkül
    edeceği, nasıl ve hangi esaslara göre çalışacağı çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.
    Asgari ücret
    Madde 39 - İş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve
    sosyal durumlarının düzenlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı
    ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir.
    Asgari Ücret Tespit Komisyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tespit edeceği üyelerden birinin
    başkanlığında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürü veya yardımcısı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
    Müdürü veya yardımcısı, Devlet İstatistik Enstitüsü Ekonomik İstatistikler Dairesi Başkanı veya yardımcısı, Hazine
    Müsteşarlığı temsilcisi, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından konu ile ilgili dairenin başkanı veya yetki vereceği bir
    görevli ile bünyesinde en çok işçiyi bulunduran en üst işçi kuruluşundan değişik işkolları için seçecekleri beş, bünyesinde en
    çok işvereni bulunduran işveren kuruluşundan değişik işkolları için seçeceği beş temsilciden kurulur. Asgari Ücret Tespit
    Komisyonu en az on üyesinin katılmasıyla toplanır. Kurul, üye oylarının çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde,
    Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
    Komisyon kararları kesindir. Kararlar Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.
    Komisyonun toplanma ve çalışma şekli, asgari ücretlerin tespiti sırasında uygulanacak esaslar ile başkan, üye ve
    raportörlere verilecek huzur hakları Maliye Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının birlikte hazırlayacakları
    yönetmelikte belirtilir.
    Asgari Ücret Tespit Komisyonunun sekretarya hizmetleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yerine
    getirilir.
    Yarım ücret
    Madde 40 - 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan
    veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir. 8439
    Fazla çalışma ücreti
    Madde 41 - Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma
    yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde
    hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini
    aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
    Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli
    yükseltilmesi suretiyle ödenir.
    Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar
    dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle
    çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına
    düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.
    Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı
    her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman
    olarak kullanabilir.
    İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.
    63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu
    maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.
    Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.
    Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.
    Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
    Zorunlu nedenlerle fazla çalışma
    Madde 42 - Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya araç ve
    gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını
    sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla
    çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur.
    Şu kadar ki, zorunlu sebeplerle yapılan fazla çalışmalar için 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları
    hükümleri uygulanır.
    Olağanüstü hallerde fazla çalışma
    Madde 43 - Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının gereklerini karşılayan işyerlerinde
    fazla çalışmaya lüzum görülürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Bakanlar Kurulu günlük çalışma süresini,
    işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilir.
    Bu suretle fazla çalıştırılan işçiler için verilecek ücret hakkında 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları
    hükümleri uygulanır.8440
    Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma
    Madde 44 - Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş
    sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı
    gereklidir.
    Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.
    Saklı haklar
    Madde 45 - Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan
    haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz.
    Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya
    gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.
    Hafta tatili ücreti
    Madde 46 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş
    günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta
    tatili) verilir.
    Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.
    Şu kadar ki;
    a) Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen
    kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri,
    b) Evlenmelerde üç güne kadar, ana veya babanın, eşin, kardeş veya çocukların ölümünde üç güne kadar verilmesi
    gereken izin süreleri,
    c) Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve
    dinlenme izinleri,
    Çalışılmış günler gibi hesaba katılır.
    Zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan işyerindeki çalışmanın haftanın bir veya birkaç gününde işveren tarafından
    tatil edilmesi halinde haftanın çalışılmayan günleri ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış sayılır.
    Bir işyerinde işin bir haftadan fazla bir süre ile tatil edilmesini gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıktığı zaman, 24
    ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebeplerden ötürü çalışılmayan günler için işçilere
    ödenen yarım ücret hafta tatili günü için de ödenir.
    Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde hafta tatili ücreti işverence işçiye ödenir.
    Genel tatil ücreti
    Madde 47 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü
    olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak
    çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
    Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.8441
    Geçici iş göremezlik
    Madde 48 - İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine
    rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik
    ölçüsü üzerinden ödenir.
    Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği
    aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.
    Ücret şekillerine göre tatil ücreti
    Madde 49 - İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.
    Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin
    aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.
    Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır.
    Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47
    ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde
    çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.
    Tatil ücretine girmeyen kısımlar
    Madde 50 - Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma
    saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal
    yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.
    Yüzdelerin ödenmesi
    Madde 51 - Otel, lokanta, eğlence yerleri ve benzeri yerler ile içki verilen ve hemen orada yenilip içilmesi için çeşitli
    yiyecek satan yerlerden "yüzde" usulünün uygulandığı müesseselerde işveren tarafından servis karşılığı veya başka isimlerle
    müşterilerin hesap pusulalarına "yüzde" eklenerek veya ayrı şekillerde alınan paralarla kendi isteği ile müşteri tarafından
    işverene bırakılan yahut da onun kontrolü altında bir araya toplanan paraları işveren işyerinde çalışan tüm işçilere eksiksiz
    olarak ödemek zorundadır.
    İşveren veya işveren vekili yukarıdaki fıkrada sözü edilen paraların kendisi tarafından alındığında eksiksiz olarak
    işçilere dağıtıldığını belgelemekle yükümlüdür.
    Yüzdelerden toplanan paraların o işyerinde çalışan işçiler arasında yapılan işlerin niteliğine göre, hangi esaslar ve
    oranlar çerçevesinde dağıtılacağı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.
    Yüzdelerin belgelenmesi
    Madde 52 - Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işveren, her hesap pusulasının genel toplamını gösteren bir
    belgeyi işçilerin kendi aralarından seçecekleri bir temsilciye vermekle yükümlüdür. Bu belgelerin şekli ve uygulama usulleri
    iş sözleşmelerinde veya toplu iş sözleşmelerinde gösterilir.
    Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri
    Madde 53 - İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan
    işçilere yıllık ücretli izin verilir.8442
    Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
    Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli
    izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
    İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
    a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
    b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
    c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
    Az olamaz.
    Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi
    yirmi günden az olamaz.
    Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.
    Yıllık ücretli izne hak kazanma ve izni kullanma dönemi
    Madde 54 - Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli
    işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde
    çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de
    hesaba katılır.
    Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu
    boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken bir yıllık
    hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.
    İşçinin gelecek izin hakları için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden
    başlayarak gelecek hizmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.
    İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini
    gelecek hizmet yılı içinde kullanır.
    Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi
    teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara
    bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.
    Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller
    Madde 55 - Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:
    a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I)
    numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).
    b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.
    c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında
    işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).
    d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu
    olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).
    e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.8443
    f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.
    g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka
    verilmesi gereken yarım günlük izinler.
    h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği
    görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik
    konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması
    sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.
    ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç
    güne kadar verilecek izinler.
    j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.
    k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.
    Yıllık ücretli iznin uygulanması
    Madde 56 - Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.
    Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.
    Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere
    en çok üçe bölünebilir.
    İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık
    izne mahsup edilemez.
    Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin
    süresinden sayılmaz.
    Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu
    hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar
    ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak
    zorundadır.
    Yıllık izin ücreti
    Madde 57 - İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine
    başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
    Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.
    Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kâra katılma ve yüzde
    usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllık süre
    içinde kazandığı ücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.
    Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayın başı ile zammın
    yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.
    Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir.8444
    Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.
    İzinde çalışma yasağı
    Madde 58 - Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa,
    bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.
    Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti
    Madde 59 - İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık
    izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete
    ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.
    İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde 17 nci maddede belirtilen bildirim süresiyle, 27 nci madde
    gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.
    İzinlere ilişkin düzenlemeler
    Madde 60 - Yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı,
    izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren
    tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu
    kayıtların şekli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.
    Sigorta primleri
    Madde 61 - Sigortalılara yıllık ücretli izin süresi için ödenecek ücretler üzerinden iş kazaları ile meslek hastalıkları
    primleri hariç, diğer sigorta primlerinin, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunundaki esaslar çerçevesinde işçi ve işverenler
    yönünden ödenmesine devam olunur.
    Ücretten indirim yapılamayacak haller
    Madde 62 - Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya
    işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin
    uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.
    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
    İşin Düzenlenmesi
    Çalışma süresi
    Madde 63 - Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre,
    işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.
    Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati
    aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal
    haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir.8445
    Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
    tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
    (Mülga dördüncü fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Telafi çalışması
    Madde 64 - Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil
    edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil
    edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi
    çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz.
    Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde üç saatten fazla olamaz. Tatil günlerinde
    telafi çalışması yaptırılamaz.
    Kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği
    Madde 65 – (Mülga: 15/5/2008-5763/37 md.)
    Çalışma süresinden sayılan haller
    Madde 66 - Aşağıdaki süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır:
    a) Madenlerde, taşocaklarında yahut her ne şekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalışılacak işlerde işçilerin
    kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için gereken süreler.
    b) İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen
    süreler.
    c) İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek
    boş geçirdiği süreler.
    d) İşçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili
    herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler.
    e) Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler.
    f) Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim
    yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu
    ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.
    İşin niteliğinden doğmayıp da işveren tarafından sırf sosyal yardım amacıyla işyerine götürülüp getirilme esnasında
    araçlarda geçen süre çalışma süresinden sayılmaz.
    Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri
    Madde 67 - Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere duyurulur.
    İşin niteliğine göre işin başlama ve bitiş saatleri işçiler için farklı şekilde düzenlenebilir.
    Ara dinlenmesi
    Madde 68 - Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak
    suretiyle işçilere;
    a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika,
    b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat, 8446
    c) Yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat,
    Ara dinlenmesi verilir.
    Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.
    Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı
    olarak kullandırılabilir.
    Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.
    Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.
    Gece süresi ve gece çalışmaları
    Madde 69 - Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her
    halde en fazla onbir saat süren dönemdir.
    Bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına
    ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve
    bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece
    çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir
    zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabilir.
    İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez.
    (Mülga dördüncü fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
    (Mülga beşinci fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
    (Mülga altıncı fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin,
    ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında
    iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.
    Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az onbir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.
    Hazırlama, tamamlama ve temizleme işleri
    Madde 70 - Genel olarak bir işyerinde belirli çalışma saatlerinden önce veya sonra gerekli olan hazırlama veya
    tamamlama yahut temizleme işlerinde çalışan işçiler için işin düzenlenmesi ile ilgili hükümlerden hangilerinin
    uygulanmayacağı yahut ne gibi değişik şartlar ve usullerle uygulanacağı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından
    hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.
    Çalıştırma yaşı ve çocukları çalıştırma yasağı
    Madde 71 - Onbeş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak, ondört yaşını doldurmuş ve
    ilköğretimi tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına
    devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler.
    Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmelerinde ve çalıştırılabilecekleri işlerde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve
    psikolojik gelişmeleri, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır. Çocuğun gördüğü iş onun okula gitmesine, mesleki
    eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.8447
    Onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile onbeş yaşını tamamlamış, ancak
    onsekiz yaşını tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, ondört yaşını bitirmiş ve ilk öğretimini
    tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler, onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin
    hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri ve çalışma koşulları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından altı ay içinde
    çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.(1)
    Temel eğitimi tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi ve haftada otuzbeş saatten fazla
    olamaz. Ancak, onbeş yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz ve haftada kırk saate kadar artırılabilir.
    Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla
    günde iki saat ve haftada on saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri yukarıda birinci fıkrada
    öngörülen süreleri aşamaz.
    Yer ve su altında çalıştırma yasağı
    Madde 72 - Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında
    çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.
    Gece çalıştırma yasağı
    Madde 73 - Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.
    Onsekiz yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının
    görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.
    Analık halinde çalışma ve süt izni
    Madde 74 - Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık
    süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta
    süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya
    kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. (Ek cümle: 13/2/2011-
    6111/76 md.) Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler,
    doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır.
    Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse
    artırılabilir. Bu süreler hekim raporu ile belirtilir.
    Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.
    Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde
    işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.
    İsteği halinde kadın işçiye, onaltı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde onsekiz haftalık
    süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
    ––––––––––––––––
    (1) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “hafif işler” ibaresinden sonra gelmek üzere “, onaltı
    yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri” ibaresi eklenmiştir.8448
    Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin
    hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kulllanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.
    İşçi özlük dosyası
    Madde 75 - İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin
    yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları
    istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
    İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında
    işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.
    Yönetmelikler
    Madde 76 - Nitelikleri gereği günlük ve haftalık çalışma sürelerinin 63 üncü maddede öngörüldüğü şekilde
    uygulanması mümkün olmayan iş ve işyerlerinde çalışma sürelerinin günlük yasal çalışma süresini aşmayacak şekilde ve en
    çok altı aya kadar denkleştirme süresi tanınarak uygulanmasını sağlayacak usuller Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
    hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.
    Nitelikleri dolayısıyla devamlı çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına işçi postaları çalıştırılarak işletilen yahut
    nöbetleşe işçi postaları ile yapılan işlerde, çalışma sürelerine, hafta tatillerine ve gece çalışmalarına ve çalışma ortasındaki
    zorunlu dinlenmelere dair özel usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerle
    düzenlenir.
    BEŞİNCİ BÖLÜM
    İş Sağlığı ve Güvenliği
    İşverenlerin ve işçilerin yükümlülükleri
    Madde 77 – (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri (1)
    Madde 78 – (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İşin durdurulması veya işyerinin kapatılması
    Madde 79 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İş sağlığı ve güvenliği kurulu
    Madde 80 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri (2)
    Madde 81 – (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    –––––––––––––
    (1) Bu madde başlığı " Sağlık ve güvenlik tüzük ve yönetmelikleri“ iken, 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle metne
    işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    (2) Bu madde başlığı " İşyeri hekimleri“ iken, 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde
    değiştirilmiştir.8449-8453
    İş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik elemanlar
    Madde 82 – (Mülga: 15/5/2008-5763/37 md.)
    İşçilerin hakları
    Madde 83 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İçki veya uyuşturucu madde kullanma yasağı
    Madde 84 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Ağır ve tehlikeli işler
    Madde 85 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Ağır ve tehlikeli işlerde rapor
    Madde 86 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    On sekiz yaşından küçük işçiler için rapor
    Madde 87 (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Gebe veya çocuk emziren kadınlar için yönetmelik
    Madde 88 – (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Çeşitli yönetmelikler
    Madde 89 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    ALTINCI BÖLÜM
    İş ve İşçi Bulma
    İş ve işçi bulmaya aracılık
    Madde 90 - İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına
    aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca yerine getirilir.
    YEDİNCİ BÖLÜM
    Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi
    Devletin yetkisi
    Madde 91 - Devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder. Bu ödev Çalışma
    ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince
    yapılır.
    (Ek fıkra: 13/2/2011-6111/77 md.) 30/1/1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 10 uncu maddesine
    istinaden iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin
    şikayetleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüklerince incelenir.
    Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına
    ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre
    yürütülür. 8450-8454
    Yetkili makam ve memurlar
    Madde 92 - 91 inci madde hükmünün uygulanması için iş hayatının izlenmesi, denetlenmesi ve teftişiyle ödevli olan
    iş müfettişleri, işyerlerini ve eklentilerini, işin yürütülmesi tarzını ve ilgili belgeleri, araç ve gereçleri, cihaz ve makineleri,
    ham ve işlenmiş maddelerle, iş için gerekli olan malzemeyi 93 üncü maddede yazılı esaslara uyarak gerektiği zamanlarda ve
    işçilerin yaşamına, sağlığına, güvenliğine, eğitimine, dinlenmesine veya oturup yatmasına ilişkin tesis ve tertipleri her zaman
    görmek, araştırmak ve incelemek ve bu Kanunla suç sayılan eylemlere rastladığı zaman bu hususta Çalışma ve Sosyal
    Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak İş Teftişi Tüzüğünde açıklanan şekillerde bu halleri önlemek yetkisine sahiptirler.
    (Değişik ikinci fıkra: 13/2/2011-6111/78 md.)Teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle
    ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri ve işçi şikayetlerini inceleyen bölge müdürlüğü
    memurları tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve
    vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu
    yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.
    (Değişik üçüncü fıkra: 13/2/2011-6111/78 md.)Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri
    ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar
    geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı
    taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İş mahkemesinin kararına karşı taraflarca 5521 sayılı
    Kanunun 8 inci maddesine göre kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yoluna başvurulması iş mahkemesince hüküm altına
    alınan işçi alacağının tahsiline engel teşkil etmez.
    Yetkili memurların ödevi
    Madde 93 - İş hayatını izleme, denetleme ve teftiş yetkisi olan iş müfettişleri görevlerini yaparlarken işin normal
    gidişini ve işyerinin işlemesini, inceledikleri konunun niteliğine göre mümkün olduğu kadar aksatmamak, durdurmamak ve
    güçleştirmemekle ve resmi işlemlerin yürütülüp sonuçlandırılması için, açıklanması gerekmedikçe, işverenin ve işyerinin
    meslek sırları ve şartları, ekonomik ve ticari hal ve durumları hakkında gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli
    tutmak ve kendileri tarafından bilgileri ve ifadeleri alınan yahut kendilerine başvuran veya ihbarda bulunan işçilerin ve başka
    kişilerin isimlerini ve kimliklerini açıklamamakla yükümlüdürler.
    Muafiyet
    Madde 94 - İşçi ve işverenlerle bunların meslek kuruluşları tarafından kendilerini ilgilendiren ve iş hayatına ilişkin
    işlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yazı ile başvurma halinde bu dilekçeler ve bunlarla ilgili tutanak, evrak,
    defter ve işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.
    Diğer merciler tarafından yapılan teftişler
    Madde 95 – (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)8455
    İşçi ve işverenin sorumluluğu
    Madde 96 - İş denetimi ve teftişine yetkili iş müfettişleri tarafından ifade ve bilgilerine başvurulan işçilere,
    işverenlerin gerek doğrudan doğruya ve gerek dolayısıyla telkinlerde bulunmaları, işçileri gerçeği saklamaya yahut
    değiştirmeye sevk veya herhangi bir suretle zorlamaları veyahut işçilerin ilgili makamlara başvurmaları, haber ve ifade
    vermeleri üzerine, bunlara karşı kötü davranışlarda bulunmaları yasaktır.
    İşçilerin çalıştıkları veya ayrıldıkları işyerleriyle işverenleri hakkında gerçeğe uygun olmayan haberler vererek
    gereksiz işlemlerle uğraştırılmaları veya işverenleri haksız yere kötü duruma düşürmeye kalkışmaları ve iş müfettişlerince
    kendilerinden sorulan hususlar için doğru olmayan cevaplar vererek denetim ve teftişin yapılmasını güçleştirmek veya yanlış
    bir sonuca vardırmak gibi kötü niyetli davranışlarda bulunmaları yasaktır.
    Zabıtanın yardımı
    Madde 97 - Bu Kanun hükümlerinin tam ve gerektiği gibi uygulanabilmesi için işyerlerini teftiş ve denetlemeye
    yetkili iş müfettişlerinin gerekli görmeleri ve istemeleri halinde, zabıta kuvvetleri, bu iş müfettişlerinin görevlerini iyi bir
    şekilde yapabilmelerini sağlamak üzere her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdürler.
    SEKİZİNCİ BÖLÜM
    İdari Ceza Hükümleri
    İşyerini bildirme yükümlülüğüne aykırılık
    Madde 98 - (Değişik birinci fıkra: 15/5/2008-5763/8 md.) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci
    fıkralarındaki işyeri bildirme yükümlülüğüne aykırı davranan işveren veya işveren vekiline, çalıştırılan her işçi için yüz Yeni
    Türk Lirası, (…) (1) 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki işyerini muvazaalı olarak bildiren asıl işveren ile alt işveren veya
    vekillerine ayrı ayrı on bin Yeni Türk Lirası idari para cezası verilir. (1)
    Bu para cezasının kesinleşmesinden sonra bildirim yükümlülüğüne aykırılığın sürmesi halinde takip eden her ay için
    aynı miktar ceza uygulanır.
    Genel hükümlere aykırılık(2)
    Madde 99 - Bu Kanunun;
    a) 5 inci ve 7 nci maddelerde öngörülen ilke ve yükümlülüklere aykırı davranan,
    b) 8 inci maddenin son fıkrasındaki belgeyi işçiye vermeyen, 14 üncü madde hükümlerine aykırı davranan,
    c) 28 inci maddesine aykırı olarak çalışma belgesi düzenleme yükümlülüğüne aykırı davranan veya bu belgeye
    gerçeğe aykırı bilgi yazan,
    İşveren veya işveren vekiline bu durumdaki her işçi için yüzon Türk Lirası idari para cezası verilir.
    Toplu işçi çıkarma ile ilgili hükümlere aykırılık(3)
    Madde 100 - Bu Kanunun 29 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak işçi çıkaran işveren veya işveren vekiline
    işten çıkardığı her işçi için dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası verilir.
    _________________________
    (1) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan alan “85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde ise
    çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası,” ibaresi madde metninden çıkartılmıştır.
    (2) 17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “elli milyon lira para cezası”
    ibaresi “yüzon Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
    (3) 17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “ikiyüz milyon lira para cezası”
    ibaresi “dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.8456
    Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık(1)(2)
    Madde 101 - Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan
    işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası
    idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.(2)
    Ücret ile ilgili hükümlere aykırılık(3)
    Madde 102 - Bu Kanunun;
    a) (Değişik: 17/4/2008-5754/85 md.) 32 nci maddesinde belirtilen ücret ile işçinin bu Kanundan veya toplu iş
    sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücret ödemelerini süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen, 39 uncu
    maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye ödemeyen veya noksan ödeyen, ücret, prim, ikramiye ve
    bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili
    ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için yüzyirmibeş Türk Lirası idari para cezası ,
    b) 37 nci maddesine aykırı olarak ücrete ilişkin hesap pusulası düzenlemeyen veya işçi ücretlerinden 38 inci maddeye
    aykırı olarak ücret kesme cezası veren veya yaptığı ücret kesintisinin sebebini ve hesabını bildirmeyen 52 nci maddedeki
    belgeyi vermeyen işveren veya işveren vekiline dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası,
    c) 41 inci maddesinde belirtilen fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen, işçiye hak ettiği serbest zamanı altı ay
    zarfında kullandırmayan, fazla saatlerde yapılacak çalışmalar için işçinin onayını almayan işveren veya işveren vekiline, bu
    durumda olan her işçi için ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası,
    Verilir.
    Yıllık ücretli izin hükümlerine aykırılık(4)
    Madde 103 - Yıllık ücretli izni bu Kanunun 56 ncı maddesine aykırı olarak bölen veya izin ücretini 57 nci maddenin
    üç ve dördüncü fıkralarında belirtilen usule aykırı olarak ödeyen veya eksik ödeyen veya 59 uncu maddedeki hak edilmiş izni
    kullanmadan iş sözleşmesinin sona ermesi halinde bu izne ait ücreti ödemeyen veya 60 ıncı maddede belirtilen yönetmeliğin
    esas ve usullerine aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işveren veya işveren vekiline bu durumda olan
    her işçi için ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası verilir.
    ___________________
    (1) 17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “yediyüzelli milyon
    lira para cezası” ibaresi “binyediyüz Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
    (2) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu maddenin başlığında yer alan “Özürlü” ibaresi “Engelli”,
    birinci fıkrasında yer alan “özürlü” ibareleri “engelli” olarak değiştirilmiştir.
    (3) 17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “yüz
    Yeni Türk Lirası” ibaresi “yüzyirmibeş Türk Lirası” şeklinde, (b) bendinde yer alan “ikiyüz milyon lira para cezası”
    ibaresi “dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası” şeklinde, (c) bendinde yer alan “yüz milyon lira para cezası” ibaresi
    “ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
    (4) 17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “yüz milyon lira
    para cezası” ibaresi “ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.8457
    İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık(1)
    Madde 104 - Bu Kanunun 63 üncü maddesinde ve bu maddede belirtilen yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine
    aykırı olarak işçilerini çalıştıran veya 68 inci maddesindeki ara dinlenmelerini bu maddeye göre uygulamayan veya işçileri 69
    uncu maddesine aykırı olarak geceleri yedibuçuk saatten fazla çalıştıran; gece ve gündüz postalarını değiştirmeyen, 71 inci
    maddesi hükmüne aykırı hareket eden, 72 nci maddesi hükümlerine aykırı olarak bu maddede belirtilen yerlerde onsekiz
    yaşını doldurmamış erkek çocukları ve gençleri ve her yaştaki kadınları çalıştıran, 73 üncü maddesine aykırı olarak çocuk ve
    genç işçileri gece çalıştıran veya aynı maddede anılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden 74 üncü maddesindeki
    hükme aykırı olarak doğumdan önceki ve sonraki sürelerde gebe veya doğum yapmış kadınları çalıştıran veya ücretsiz izin
    vermeyen, 75 inci maddesindeki işçi özlük dosyalarını düzenlemeyen, 76 ncı maddesinde belirtilen yönetmelik hükümlerine
    uymayan işveren veya işveren vekiline binikiyüz Türk Lirası idari para cezası verilir.
    64 üncü ve 65 inci maddede öngörülen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her
    işçi için ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası verilir.
    İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlere aykırılık
    Madde 105 – (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    İş ve işçi bulma hükümlerine aykırılık
    Madde 106 - Bu Kanunun 90 ıncı maddesinde öngörülen izni almadan faaliyet gösteren işverene bir milyar lira para
    cezası verilir.
    İş hayatının denetim ve teftişi ile ilgili hükümlere aykırılık
    Madde 107 – (Değişik: 23/1/2008 – 5728/500 md.)
    Bu Kanunun;
    a) 92 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen,
    b) 96 ncı maddesindeki yasaklara uymayan,
    işveren veya işveren vekiline sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
    İş müfettişlerinin bu Kanundan veya diğer kanunlardan doğan her çeşit teftiş, denetleme yetki ve görevleri gereğince
    görevlerinin yerine getirilmesi sırasında, görevlerini yapma ve sonuçlandırmaya engel olan kimselere, fiil suç oluşturmadığı
    takdirde, sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
    İdari para cezalarının uygulanmasına ilişkin hususlar
    Madde 108 – (Değişik: 15/5/2008-5763/10 md.)
    Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları, 101 ve 106 ncı maddelerdeki idari para cezaları hariç, gerekçesi
    belirtilmek suretiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürünce verilir. (Değişik ikinci cümle: 13/2/2011-
    6111/79 md.) 101 inci ve 106 ncı maddeler kapsamındaki idari para cezaları ise doğrudan Türkiye İş Kurumu il müdürü
    tarafından; birden fazla ilde işyerleri bulunan işverenlere uygulanacak idari para cezası ise işyerlerinin merkezinin bulunduğu
    yerdeki Türkiye İş Kurumu il müdürünce verilir ve genel esaslara göre tahsil edilir. 106 ncı maddeye göre verilecek idari para
    cezası için, 4904 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (h) bendindeki tutar esas alınır.
    ––––––––––––––
    (1) 17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasında yer “beşyüz milyon lira para cezası” ibaresi
    “binikiyüz Türk Lirası idari para cezası” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “yüzmilyon lira para cezası” ibaresi “ikiyüzyirmi Türk
    Lirası idari para cezası”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.8458
    DOKUZUNCU BÖLÜM
    Çeşitli, Geçici ve Son Hükümler
    Yazılı bildirim
    Madde 109 - Bu Kanunda öngörülen bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak ve imza karşılığında yapılması gerekir.
    Bildirim yapılan kişi bunu imzalamazsa, durum o yerde tutanakla tespit edilir. Ancak, 7201 sayılı Kanun kapsamına giren
    tebligat anılan Kanun hükümlerine göre yapılır.
    Konut kapıcılarının özel çalışma koşulları
    Madde 110 - Konut kapıcılarının hizmetlerinin kapsam ve niteliği ile çalışma süreleri, hafta tatili, ulusal bayram ve
    genel tatil günleri, yıllık ücretli izin hakları ve kapıcı konutları ile ilgili hususların düzenlenmesinde uygulanacak değişik
    şekil ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
    Sanayi, ticaret, tarım ve orman işleri
    Madde 111 – (Değişik: 15/5/2008-5763/11 md.)
    Bu Kanunun uygulanması bakımından; sanayiden, ticaretten, tarım ve orman işlerinden sayılacak işlerin esasları
    aşağıda belirtilmiştir.
    Sanayiden sayılacak işlerin esasları şunlardır:
    a) Her türlü madenleri arama ve topraktan çıkarma, taş, kum ve kireç ocakları.
    b) Ham, yarı ve tam yapılmış maddelerin işlenmesi, temizlenmesi, şeklinin değiştirilmesi, süslenmesi, satış için
    hazırlanması.
    c) Her türlü kurma, onarma, sökme, dağıtma ve yıkma.
    d) Bina yapılması ve onarımı, değiştirilmesi, bozulması, yıkılması ve bunlara yardımcı her türlü sınai yapım.
    e) Yol, demiryolu, tramvay yolu, liman, kanal, baraj, havaalanı, dalgakıran, tünel, köprü, lağım ve kuyuların
    yapılması ve onarımı, batıkların çıkarılması ve bataklık kurutma.
    f) Elektrik ve her çeşit muharrik kuvvetlerin elde edilmesi, değiştirilmesi, taşınması, kurma ve dağıtma.
    g) Su ve gaz tesisatı kurma ve işletmesi.
    h) Telefon, telgraf, telsiz, radyo ve televizyon kurma.
    i) Gemi ve vapur yapımı, onarımı, değiştirilmesi ve bozup dağıtma.
    j) Eşyanın istasyon, antrepo, iskele, limanlar ve havaalanlarında yükletilmesi, boşaltılması.
    k) Basımevleri.
    Ticaretten sayılacak işlerin esasları şunlardır:
    a) Ham, yarı ve tam yapılmış her çeşit bitkisel, hayvani veya sınai ürün ve malların alımı ve satımı.
    b) Bankacılık ve finans sektörü ile ilgili işlerle, sigortacılık, komisyonculuk, depoculuk, ambarcılık, antrepoculuk.
    c) Su ürünleri alımı ve satımı.
    d) Karada, göl ve akarsularda insan veya eşya ve hayvan taşıma.8458-1
    Tarım ve orman işlerinden sayılacak işlerin esasları şunlardır:
    a) Her çeşit meyveli ve meyvesiz bitkiler; çay, pamuk, tütün, elyaflı bitkiler; turunçgiller; pirinç, baklagiller; ağaç,
    ağaççık, omca, tohum, fide, fidan; sebze ve tarla ürünleri; yem ve süt bitkilerinin yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı, araştırılması,
    bunlarla ilgili her türlü toprak işleri, ekim, dikim, aşı, budama, sulama, gübreleme, hasat, harman, devşirme, temizleme,
    hazırlama ve ayırma işleri, hastalık ve zararlılarla mücadele, toprak ıslahı, çayır, mera, toprak ve su korunması.
    b) Ormanların korunması, planlanması (amenajman), yetiştirilmesi, işletilmesi, sınırlandırılması çalışmaları, bunlara
    ait alt yapı çalışmaları ile tohum toplama, fidanlık, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, etüt proje ve rehabilitasyonu, ormancılık
    araştırma ile milli park, orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanlarının kurulması, bakım ve geliştirilmesi.
    c) Her türlü iş ve gelir hayvanlarının (arı, ipek böceği ve benzerleri dahil) yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı ve bunlarla
    ilgili bakım, güdüm, terbiye, kırkım, sağım ve ürünlerinin elde edilmesi, toplanması, saklanması ile bu hayvanların hastalık
    ve asalaklarıyla mücadele.
    d) 854 sayılı Deniz İş Kanununun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kara ve su avcılığı ve üreticiliği ile bu yoldan
    elde edilen ürünlerin saklanması ve taşınması.
    Yukarıda sayılan esaslar doğrultusunda bir işin bu Kanunun uygulanması bakımından sanayi, ticaret, tarım ve orman
    işlerinden hangisinin kapsamında sayılacağı; Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman ile Tarım ve Köyişleri bakanlıklarının
    görüşleri alınarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
    Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı
    Madde 112 - Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun
    ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam
    edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.
    Bazı işlerde çalışanların ücretlerinin güvencesi
    Madde 113 - Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (ı) bentlerinde sayılan işyerlerinde çalışan
    işçiler hakkında 32, 35, 37, 38 inci madde hükümleri uygulanır. Bu maddelere aykırılık hallerinde ilgililer hakkında ilgili
    ceza hükümleri uygulanır.8459
    Üçlü Danışma Kurulu
    Madde 114 - Çalışma barışının ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesinde, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat
    çalışmalarının ve uygulamalarının izlenmesi amacıyla; Hükümet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları
    konfederasyonları arasında etkin danışmayı sağlamak üzere, üçlü temsile dayalı istişari mahiyette bir danışma kurulu
    oluşturulur.
    Kurulun çalışma usul ve esasları çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
    Kantin açılması
    Madde 115 - İşyerlerinde, yüzelli ve daha fazla işçi çalıştırılması halinde, işçilerin ve ailelerinin gerekli ihtiyaçlarının
    karşılanması amacıyla işçiler tarafından kurulacak tüketim kooperatiflerine işverenlerce yer tahsisi yapılabilir.
    Madde 116 - (13.6.1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki
    Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
    Madde 117 - (5.5.1983 tarihli ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
    Madde 118 - (5.5.1983 tarihli ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
    Yönetmelikler
    Madde 119 - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde çıkartılır.
    Yürürlükten kaldırılan hükümler
    Madde 120 – 25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten
    kaldırılmıştır.
    Geçici Madde 1 - Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.
    Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının
    1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25
    ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır.
    Geçici Madde 2 - (Mülga: 20/6/2012-6331/37 md.)
    Geçici Madde 3 - 1475 sayılı Kanuna göre alınmış bulunan asgari ücret kararı, bu Kanunun 39 uncu Maddesine göre
    tespit yapılıncaya kadar yürürlükte kalır.
    Geçici Madde 4 - Mülga 3008 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi hükümleri haklarında uygulanmayanlar için, bu
    Kanunun geçici 6 ncı maddesinde sözü edilen kıdem tazminatı hakkı 12.8.1967 tarihinden itibaren başlar.
    İlk defa bu Kanun kapsamına girenlerin kıdem tazminatı hakları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
    başlar.
    Geçici Madde 5 - 1475 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (B) fıkrasında
    yer alan oranlar, bu Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından yeniden belirleninceye kadar geçerlidir. 8460
    Geçici Madde 6 - Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun
    yürürlüğe gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hükümlerine göre
    kıdem tazminatı hakları saklıdır.
    Yürürlük
    Madde 121 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
    Yürütme
    Madde 122 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.8460-1
    4857 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
    YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
    Kanun /
    KHK
    No.
    Kanun /
    KHK
    Resmi
    Gazete
    Tarihi
    Kanun /
    KHK
    Yürürlüğe
    giriş tarihi
    Anayasa
    Mahkemesi
    Kararı
    Tarih/No.
    4857 sayılı Kanunun değiştirilen
    maddeleri
    4884 17/6/2003 17/6/2003 - 3
    5378 7/7/2005 7/7/2005 - 108
    5538 12/7/2006 12/7/2006 - 2, 81
    5728 8/2/2008 8/2/2008 - 107, 108
    5754 8/5/2008 8/5/2008 - 32, 102
    5763 26/5/2008 26/5/2008 -
    3, 33, 65, 78, 81, 82, 88, 95, 98,
    105, 108, 111
    5763 26/5/2008 1/7/2008 - 30
    5763 26/5/2008 1/1/2009 - 85
    5797 19/8/2008
    1/7/2008
    tarihinden
    geçerli olmak
    üzere yayımı
    tarihinde
    - 30
    5838 28/2/2009
    (Mükerrer) 28/2/2009 - 18
    6009 1/8/2010 1/8/2010 - 2, 81
    6111
    25/2/2011
    (1.
    Mükerrer)
    25/2/2011 - 74, 91, 92, 108
    KHK/665 2/11/2011
    (Mükerrer) 2/11/2011 - 30
    6270 26/1/2012 26/1/2012 - 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105
    6353 12/7/2012 12/7/2012 - 30
    6331 30/6/2012 30/12/2012 -
    2, 4, 7, 25, 63, 69, 71, 77, 78, 79,
    80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89,
    95, 98, 105, Geçici Madde 2
    6462 3/5/2013 3/5/2013 25, 30, 101


    6331 Sayılı İSG Kanunu

    BİRİNCİ BÖLÜM
    Amaç, Kapsam ve Tanımlar
    Amaç
    MADDE 1
    (1) Bu Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağ-
    lanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi
    için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yü-
    kümlülüklerini düzenlemektir.
    Kapsam ve istisnalar
    MADDE 2
    (1) Bu Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine,
    bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konuları-
    na bakılmaksızın uygulanır.
    (2) Ancak aşağıda belirtilen faaliyetler ve kişiler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz:
    a) Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve
    Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının faaliyetleri.
    b) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri.
    c) Ev hizmetleri.
    ç) Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve
    hizmet üretimi yapanlar.
    d) Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında,
    iyileştirme kapsamında yapılan işyurdu, eğitim, güvenlik
    ve meslek edindirme faaliyetleri.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 39Tanımlar
    MADDE 3
    (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
    a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
    b) Çalışan: Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksı-
    zın kamu veya özel işyerlerinde istihdam edilen gerçek ki-
    şiyi,
    c) Çalışan temsilcisi: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara
    katılma, çalışmaları izleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkili çalışanı,
    ç) Destek elemanı: Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk
    yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş
    uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişiyi,
    d) Eğitim kurumu: İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer
    sağlık personelinin eğitimlerini vermek üzere Bakanlıkça
    yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşlarını, üniversiteleri
    ve Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler
    tarafından kurulan müesseseleri,
    e) Genç çalışan: Onbeş yaşını bitirmiş ancak onsekiz yaşını
    doldurmamış çalışanı,
    f) İş güvenliği uzmanı: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev
    yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik elemanı,
    g) İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana
    gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olayı,
    ğ) İşveren: Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut
    tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
    40h) İşyeri: Mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve
    olmayan unsurlar ile çalışanın birlikte örgütlendiği, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen
    işyerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek,
    uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları da içeren
    organizasyonu,
    ı) İşyeri hekimi: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak
    üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekimi,
    i) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi: İşyerinde iş sağlığı ve gü-
    venliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi,
    j) Konsey: Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyini,
    k) Kurul: İş sağlığı ve güvenliği kurulunu,
    l) Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya
    çıkan hastalığı,
    m) Ortak sağlık ve güvenlik birimi: Kamu kurum ve kuruluşları,
    organize sanayi bölgeleri ile Türk Ticaret Kanununa göre
    faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı
    ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birimi,
    n) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş
    sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya
    azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,
    o) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da
    başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
    ö) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan
    gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 41dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol
    tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli
    çalışmaları,
    p) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme
    potansiyelini,
    r) Tehlike sınıfı: İş sağlığı ve güvenliği açısından, yapılan işin
    özelliği, işin her safhasında kullanılan veya ortaya çıkan
    maddeler, iş ekipmanı, üretim yöntem ve şekilleri, çalışma
    ortam ve şartları ile ilgili diğer hususlar dikkate alınarak iş-
    yeri için belirlenen tehlike grubunu,
    s) Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi ve kimyager unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği
    programı mezunlarını,
    ş) İşyeri hemşiresi: 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik
    Kanununa göre hemşirelik mesleğini icra etmeye yetkili,
    iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş işyeri hemşireliği belgesine sahip
    hemşire/sağlık memurunu,
    ifade eder.
    (2) İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde gö-
    rev alan işveren vekilleri, bu Kanunun uygulanması bakımından işveren sayılır.
    42İKİNCİ BÖLÜM
    İşveren ile Çalışanların Görev, Yetki ve Yükümlülükleri
    İşverenin genel yükümlülüğü
    MADDE 4
    (1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla
    yükümlü olup bu çerçevede;
    a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil
    her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
    b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup
    uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
    c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
    ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yö-
    nünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
    d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli
    tedbirleri alır.
    (2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması,
    işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
    (3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri,
    işverenin sorumluluklarını etkilemez.
    (4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 43Risklerden korunma ilkeleri
    MADDE 5
    (1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki
    ilkeler göz önünde bulundurulur:
    a) Risklerden kaçınmak.
    b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.
    c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.
    ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı
    ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini
    önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.
    d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.
    e) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla de-
    ğiştirmek.
    f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler
    ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.
    g) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine
    göre öncelik vermek.
    ğ) Çalışanlara uygun talimatlar vermek.
    İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri
    MADDE 6
    (1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına
    yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;
    a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve
    diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında
    belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve
    44güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması
    hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu
    hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
    b) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç,
    mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
    c) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.
    ç) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata
    uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.
    d) Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdikleri
    kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve
    bunların işverenlerini bilgilendirir.
    (2) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini, Sağlık Bakanlığına ait döner sermayeli kuruluşlardan doğrudan alabileceği gibi 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde
    de alabilir.
    (3) Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde, diğer sağ-
    lık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 45İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi
    MADDE 7
    (1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için, Bakanlıkça aşağıdaki şartlarla destek sağlanabilir:
    a) Kamu kurum ve kuruluşları hariç ondan az çalışanı bulunanlardan, çok tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri
    faydalanabilir. Ancak, Bakanlar Kurulu, ondan az çalışanı
    bulunanlardan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin de
    faydalanmasına karar verebilir.
    b) Giderler, iş kazası ve meslek hastalığı bakımından kısa vadeli sigorta kolları için toplanan primlerden kaynak aktarılmak suretiyle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finanse
    edilir.
    c) Uygulamada, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınır.
    ç) Bu Kanun ve diğer mevzuat gereğince yapılan kontrol ve
    denetimlerde; istihdam ettiği kişilerin sigortalılık bildiriminde bulunmadığı tespit edilen işverenlerden, tespit tarihine kadar yapılan ödemeler yasal faizi ile birlikte Sosyal
    Güvenlik Kurumunca tahsil edilir ve bu durumdaki işverenler, sağlanan destekten üç yıl süreyle faydalanamaz.
    d) Uygulamaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve doğabilecek
    sorunları çözmeye Bakanlık yetkilidir.
    (2) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir:
    a) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için
    sağlanacak desteğin uygulanması.
    b) Destek sağlanacak ondan az çalışanı bulunan işyerlerinin
    özellikleri göz önünde bulundurularak; Sosyal Güvenlik
    46Kurumu tarafından ödenecek iş sağlığı ve güvenliği hizmet
    bedellerinin tespiti, destek olunacak kısmı ve ödenme şekli.
    c) Destekten faydalanabilecek işyerlerinin taşıması gereken
    şartlar.
    ç) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti verecek kuruluşların özellikleri.
    (3) Etkinlik ve sürekliliğin sağlanması amacıyla; Bakanlık tarafından Sağlık Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve
    ilgili meslek kuruluşlarıyla iş birliği yapılabilir.
    İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları
    MADDE 8
    (1) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, gö-
    revlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler,
    görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.
    (2) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları; görevlendirildikleri
    işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken
    tedbirleri işverene yazılı olarak bildirir; bildirilen hususlardan
    hayati tehlike arz edenlerin işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu hususu Bakanlığın yetkili birimine bildirir.
    (3) Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki
    ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 47(4) Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut
    bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek
    hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri
    hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.
    (5) İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli
    sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan
    işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip
    olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda
    özel düzenleme yapabilir.
    (6) Belirlenen çalışma süresi nedeniyle işyeri hekimi ve iş güvenli-
    ği uzmanının tam süreli görevlendirilmesi gereken durumlarda; işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar. Bu durumda,
    çalışanların tabi olduğu kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen
    haftalık çalışma süresi dikkate alınır.
    (7) Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırı-
    lan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz
    personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalış-
    makta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve
    üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında
    görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, gö-
    rev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık
    katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum
    tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin
    48ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler
    dikkate alınmaz.
    (8) Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer
    sağlık personelinin işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağ-
    lık ve güvenlik birimlerinde görevlendirilmelerinde ve hizmet
    verilen işyerlerinde çalışanlarla sınırlı olmak üzere görevlerini
    yerine getirmelerinde, diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri
    uygulanmaz.
    Tehlike sınıfının belirlenmesi
    MADDE 9
    (1) İşyeri tehlike sınıfları; 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 83 üncü maddesine göre belirlenen kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesi
    de dikkate alınarak, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün
    Başkanlığında ilgili taraflarca oluşturulan komisyonun görüşleri doğrultusunda, Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edilir.
    (2) İşyeri tehlike sınıflarının tespitinde, o işyerinde yapılan asıl iş
    dikkate alınır.
    Risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm ve araştırma
    MADDE 10
    (1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi
    yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi
    yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
    a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 49b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi.
    c) İşyerinin tertip ve düzeni.
    ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel
    politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.
    (2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağ-
    lığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu
    donanım veya ekipmanı belirler.
    (3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma
    şekilleri ve üretim yöntemleri; çalışanların sağlık ve güvenlik
    yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalı-
    dır.
    (4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve
    çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine
    yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar.
    Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım
    MADDE 11
    (1) İşveren;
    a) Çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre
    şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirerek, çalışanları ve çalışma çevresini
    etkilemesi mümkün ve muhtemel acil durumları belirler ve
    bunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri alır.
    50b) Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapar, acil durum planlarını hazırlar.
    c) Acil durumlarla mücadele için işyerinin büyüklüğü ve ta-
    şıdığı özel tehlikeler, yapılan işin niteliği, çalışan sayısı ile
    işyerinde bulunan diğer kişileri dikkate alarak; önleme,
    koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri
    konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda kişiyi görevlendirir, araç ve gereçleri sağlayarak eğitim ve tatbikatları yaptırır ve ekiplerin her zaman
    hazır bulunmalarını sağlar.
    ç) Özellikle ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla
    irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.
    Tahliye
    MADDE 12
    (1) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikenin meydana gelmesi durumunda işveren;
    a) Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp
    güvenli bir yere gidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gerekli talimatları verir.
    b) Durumun devam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça,
    gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler
    dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini isteyemez.
    (2) İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için
    ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen
    haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesin-
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 51de müdahale edebilmelerine imkân sağlar. Böyle bir durumda
    çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz.
    Çalışmaktan kaçınma hakkı
    MADDE 13
    (1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula,
    kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar
    verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise
    derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.
    (2) Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi
    hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan
    kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları
    saklıdır.
    (3) Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini
    veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider.
    Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.
    (4) İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli
    tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hü-
    kümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme
    veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.
    52(5) Bu Kanunun 25 inci maddesine göre işyerinde işin durdurulması hâlinde, bu madde hükümleri uygulanmaz.
    İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi
    MADDE 14
    (1) İşveren;
    a) Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar,
    gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları dü-
    zenler.
    b) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğ-
    ramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını
    zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar
    ile ilgili raporları düzenler.
    (2) İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik
    Kurumuna bildirimde bulunur:
    a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.
    b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından
    kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.
    (3) İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı
    ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.
    (4) Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını,
    yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı
    tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik
    Kurumu’na bildirir.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 53(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
    Sağlık gözetimi
    MADDE 15
    (1) İşveren;
    a) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik
    risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmaları-
    nı sağlar.
    b) Aşağıdaki hallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır:
    1) İşe girişlerinde.
    2) İş değişikliğinde.
    3) İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde
    talep etmeleri hâlinde.
    4) İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli
    aralıklarla.
    (2) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.
    (3) Bu Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları, işyeri
    sağlık ve güvenlik biriminde veya hizmet alınan ortak sağlık
    ve güvenlik biriminde görevli olan işyeri hekiminden alınır. Raporlara itirazlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem
    hastanelere yapılır, verilen kararlar kesindir.
    54(4) Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansı-
    tılamaz.
    (5) Sağlık muayenesi yaptırılan çalışanın özel hayatı ve itibarının
    korunması açısından sağlık bilgileri gizli tutulur.
    Çalışanların bilgilendirilmesi
    MADDE 16
    (1) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla işveren, çalışanları ve çalışan temsilcilerini işyerinin özelliklerini de dikkate alarak aşağıdaki konularda bilgilendirir:
    a) İşyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler.
    b) Kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar.
    c) İlk yardım, olağan dışı durumlar, afetler ve yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler.
    (2) İşveren;
    a) 12 nci maddede belirtilen ciddi ve yakın tehlikeye maruz
    kalan veya kalma riski olan bütün çalışanları, tehlikeler ile
    bunlardan doğan risklere karşı alınmış ve alınacak tedbirler
    hakkında derhal bilgilendirir.
    b) Başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen
    çalışanların birinci fıkrada belirtilen bilgileri almalarını sağ-
    lamak üzere, söz konusu çalışanların işverenlerine gerekli
    bilgileri verir.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 55c) Risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili koruyucu ve önleyici tedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol,
    kayıtlar, raporlar ve teftişten elde edilen bilgilere, destek
    elemanları ile çalışan temsilcilerinin ulaşmasını sağlar.
    Çalışanların eğitimi
    MADDE 17
    (1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını
    sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri
    veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya
    yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen
    ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
    (2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.
    (3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim
    aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
    (4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana
    işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalı-
    ğının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri
    ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan
    önce bilgi yenileme eğitimi verilir.
    (5) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak
    işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli
    bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmak-
    56sızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe
    başlatılamaz.
    (6) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine
    karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.
    (7) Bu madde kapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara
    yansıtılamaz. Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayı-
    lır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması
    hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma
    olarak değerlendirilir.
    Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması
    MADDE 18
    (1) İşveren, görüş alma ve katılımın sağlanması konusunda, çalı-
    şanlara veya iki ve daha fazla çalışan temsilcisinin bulunduğu
    işyerlerinde varsa işyeri yetkili sendika temsilcilerine yoksa çalışan temsilcilerine aşağıdaki imkânları sağlar:
    a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda görüşlerinin alınması, teklif getirme hakkının tanınması ve bu konulardaki
    görüşmelerde yer alma ve katılımlarının sağlanması.
    b) Yeni teknolojilerin uygulanması, seçilecek iş ekipmanı, çalışma ortamı ve şartlarının çalışanların sağlık ve güvenliğine etkisi konularında görüşlerinin alınması.
    (2) İşveren, destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin aşağıdaki
    konularda önceden görüşlerinin alınmasını sağlar:
    a) İşyerinden görevlendirilecek veya işyeri dışından hizmet alı-
    nacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer personel
    ile ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için kişilerin görevlendirilmesi.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 57b) Risk değerlendirmesi yapılarak, alınması gereken koruyucu ve önleyici tedbirlerin ve kullanılması gereken koruyucu
    donanım ve ekipmanın belirlenmesi.
    c) Sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi.
    ç) Çalışanların bilgilendirilmesi.
    d) Çalışanlara verilecek eğitimin planlanması.
    (3) Çalışanların veya çalışan temsilcilerinin, işyerinde iş sağlığı ve
    güvenliği için alınan önlemlerin yetersiz olduğu durumlarda
    veya teftiş sırasında, yetkili makama başvurmalarından dolayı
    hakları kısıtlanamaz.
    Çalışanların yükümlülükleri
    MADDE 19
    (1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve
    hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.
    (2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar
    doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
    a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, ta-
    şıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun
    şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru
    olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
    b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
    c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda
    58sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile
    karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber
    vermek.
    ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen
    noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
    d) Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması
    için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
    Çalışan temsilcisi
    MADDE 20
    (1) İşveren; işyerinin değişik bölümlerindeki riskler ve çalışan sayı-
    larını göz önünde bulundurarak dengeli dağılıma özen göstermek kaydıyla, çalışanlar arasında yapılacak seçim veya seçimle
    belirlenemediği durumda atama yoluyla, aşağıda belirtilen sayılarda çalışan temsilcisini görevlendirir:
    a) İki ile elli arasında çalışanı bulunan işyerlerinde bir.
    b) Ellibir ile yüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde iki.
    c) Yüzbir ile beşyüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde üç.
    ç) Beşyüzbir ile bin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde
    dört.
    d) Binbir ile ikibin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde beş.
    e) İkibinbir ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde altı.
    (2) Birden fazla çalışan temsilcisinin bulunması durumunda baş
    temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.
    (3) Çalışan temsilcileri, tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için, işverene öneride
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 59bulunma ve işverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteme
    hakkına sahiptir.
    (4) Görevlerini yürütmeleri nedeniyle, çalışan temsilcileri ve destek elemanlarının hakları kısıtlanamaz ve görevlerini yerine getirebilmeleri için işveren tarafından gerekli imkânlar sağlanır.
    (5) İşyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika
    temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar.
    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
    Konsey, Kurul ve Koordinasyon
    Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi
    MADDE 21
    (1) Ülke genelinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerde bulunmak üzere Konsey
    kurulmuştur.
    (2) Konsey, Bakanlık Müsteşarının başkanlığında aşağıda belirtilen
    üyelerden oluşur:
    a) Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Çalışma
    Genel Müdürü, İş Teftiş Kurulu Başkanı ve Sosyal Güvenlik
    Kurumu Başkanlığından bir genel müdür.
    b) Bilim, Sanayi ve Teknoloji, Çevre ve Şehircilik, Enerji ve Tabii
    Kaynaklar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Kalkınma, Millî Eğitim ile Sağlık bakanlıklarından ilgili birer genel müdür.
    c) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bir yürütme kurulu
    üyesi, Devlet Personel Başkanlığından bir başkan yardımcı-
    sı.
    ç) İşveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluşla-
    60rının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve
    Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis ve
    Mimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kurulu üyesi.
    d) İhtiyaç duyulması hâlinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Mü-
    dürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen, iş sağlığı
    ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlardan en fazla iki temsilci.
    (3) İkinci fıkranın (d) bendi kapsamında belirlenen Konsey üyeleri,
    iki yıl için seçilir ve üst üste iki olağan toplantıya katılmaz ise
    ilgili kurum veya kuruluşun üyeliği sona erer.
    (4) Konseyin sekretaryası, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlü-
    ğünce yürütülür.
    (5) Konsey, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir.
    Oyların eşitliği hâlinde başkanın oyu kararı belirler. Çekimser
    oy kullanılamaz.
    (6) Konsey yılda iki defa olağan toplanır. Başkanın veya üyelerin
    üçte birinin teklifi ile olağanüstü olarak da toplanabilir.
    (7) Konseyin çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenir.
    İş sağlığı ve güvenliği kurulu
    MADDE 22
    (1) Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren
    sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur. İşve-
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 61ren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını
    uygular.
    (2) Altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;
    a) Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve koordinasyon asıl işverence
    sağlanır.
    b) Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluş-
    turması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak
    üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.
    c) İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt
    işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu
    sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.
    ç) Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin
    toplam çalışan sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl
    işverence yapılmak kaydıyla, asıl işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur.
    (3) Aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması ve bu
    işverenlerce birden fazla kurulun oluşturulması hâlinde işverenler, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları
    hakkında diğer işverenleri bilgilendirir.
    İş sağlığı ve güvenliğinin koordinasyonu
    MADDE 23
    (1) Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda işverenler; iş hijyeni ile iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapar, yapılan işin yapısı göz
    önüne alınarak mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden
    62korunulması çalışmalarını koordinasyon içinde yapar, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini bu riskler konusunda bilgilendirir.
    (2) Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, iş sağlığı ve güvenliği
    konusundaki koordinasyon yönetim tarafından sağlanır. Yönetim, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler hususunda gerekli tedbirleri almaları
    için işverenleri uyarır. Bu uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir.
    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
    Teftiş ve İdari Yaptırımlar
    Teftiş, inceleme, araştırma, müfettişin yetki, yükümlülük ve
    sorumluluğu
    MADDE 24
    (1) Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş
    sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık
    iş müfettişlerince yapılır. Bu Kanun kapsamında yapılacak teftiş ve incelemelerde, 4857 sayılı Kanunun 92, 93, 96, 97 ve 107
    nci maddeleri uygulanır.
    (2) Bakanlık, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm,
    inceleme ve araştırma yapmaya, bu amaçla numune almaya
    ve eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde
    kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir. Bu konularda yetkilendirilenler mümkün olduğu kadar işi aksatmamak, işverenin ve
    işyerinin meslek sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmakla yükümlüdür. Kontrol ve denetimin
    usul ve esasları Bakanlıkça düzenlenir.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 63(3) Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen
    işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler, Millî Savunma Bakanlığı ve Bakanlıkça birlikte hazırlanacak
    yönetmeliğe göre yürütülür.
    İşin durdurulması
    MADDE 25
    (1) İşyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar,
    hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin
    etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir
    bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli
    sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış
    olması durumunda iş durdurulur.
    (2) İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri
    yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin durdurulmasına karar verebilir. Ancak tespit edilen hususun acil
    müdahaleyi gerektirmesi hâlinde; tespiti yapan iş müfettişi,
    heyet tarafından karar alınıncaya kadar geçerli olmak kaydıyla
    işi durdurur.
    (3) İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir
    gün içinde gönderilir. İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından yirmidört saat içinde yerine getirilir. Ancak, tespit
    64edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi nedeniyle verilen işin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından aynı
    gün yerine getirilir.
    (4) İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde,
    yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde
    karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.
    (5) İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç yedi gün
    içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır.
    (6) İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak
    üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yü-
    kümlüdür.
    İdari para cezaları ve uygulanması
    MADDE 26
    (1) Bu Kanunun;
    a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
    belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her
    bir yükümlülük için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,
    b) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince belirlenen nitelikte iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmeyen işverene görevlendirmediği her bir kişi için beşbin Türk
    Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar, diğer
    sağlık personeli görevlendirmeyen işverene ikibinbeşyüz
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 65Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,
    aynı fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen yükümlü-
    lükleri yerine getirmeyen işverene her bir ihlal için ayrı ayrı
    binbeşyüz Türk Lirası, (ç) bendine aykırı hareket eden iş-
    verene yerine getirilmeyen her bir tedbir için ayrı ayrı bin
    Türk Lirası,
    c) 8 inci maddesinin birinci ve altıncı fıkralarına aykırı hareket
    eden işverene her bir ihlal için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası,
    ç) 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre risk değerlendirmesi yapmayan veya yaptırmayan işverene üçbin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için dörtbinbeşyüz Türk
    Lirası, dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine
    getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,
    d) 11 ve 12 nci maddeleri hükümlerine aykırı hareket eden iş-
    verene, uyulmayan her bir yükümlülük için bin Türk Lirası,
    aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,
    e) 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yükümlü-
    lükleri yerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için
    ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasında belirtilen
    yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ikibin Türk Lirası, dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine
    getirmeyen sağlık hizmeti sunucuları veya yetkilendirilen
    sağlık hizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası,
    f) 15 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen
    yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya sağlık raporu alınmayan her
    çalışan için bin Türk Lirası,
    g) 16 ncı maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, bilgilendirilmeyen her bir çalışan için bin
    Türk Lirası,
    66ğ) 17 nci maddesinin bir ila yedinci fıkralarında belirtilen yü-
    kümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir çalışan
    için bin Türk Lirası,
    h) 18 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için ayrı ayrı bin Türk Lirası,
    ı) 20 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene bin Türk
    Lirası, üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine
    getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,
    i) 22 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir aykırılık için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,
    j) 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim yü-
    kümlülüklerini yerine getirmeyen yönetimlere beşbin Türk
    Lirası,
    k) 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen iş sağlığı ve
    güvenliği ile ilgili konularda ölçüm, inceleme ve araştırma
    yapılmasına, numune alınmasına veya eğitim kurumları ile
    ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol ve denetiminin yapılmasına engel olan işverene beşbin Türk Lirası,
    l) 25 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklere göre işyerinin bir bölümünde veya tamamında verilen durdurma
    kararına uymayarak durdurulan işi yönetmelikte belirtilen
    şartları yerine getirmeden devam ettiren işverene fiil baş-
    ka bir suç oluştursa dahi onbin Türk Lirası, altıncı fıkrasında
    belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ihlale
    uğrayan her bir çalışan için bin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,
    m) 29 uncu maddesinde belirtilen; büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamayan işverene ellibin Türk Lirası, gü-
    venlik raporunu hazırlayıp Bakanlığın değerlendirmesine
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 67sunmadan işyerini faaliyete geçiren, işletilmesine Bakanlık-
    ça izin verilmeyen işyerini açan veya durdurulan işyerinde
    faaliyete devam eden işverene seksenbin Türk Lirası,
    n) 30 uncu maddesinde öngörülen yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, uyulmayan her hüküm için tespit edildiği tarihten itibaren aylık
    olarak bin Türk Lirası,
    idari para cezası verilir.
    (2) Bu Kanunda belirtilen idari para cezaları gerekçesi belirtilmek
    suretiyle Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce verilir. Verilen
    idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenir.
    İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum ve
    kuruluşları adına da düzenlenebilir.
    Hüküm bulunmayan haller ve muafiyet
    MADDE 27
    (1) Çalışanların tabi oldukları kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
    (2) Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, iş-
    lemler harçtan müstesnadır.
    (3) Bakanlık, bu Kanuna göre yapılacak iş ve işlemlere ait her türlü
    belge veya bilgiyi, elektronik ve benzeri ortamlar üzerinden isteyebilir, arşivleyebilir, bu ortamlar üzerinden onay, yetki, bilgi
    ve belge verebilir.
    68BEŞİNCİ BÖLÜM
    Çeşitli ve Geçici Hükümler
    Bağımlılık yapan maddeleri kullanma yasağı
    MADDE 28
    (1) İşyerine, sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek
    ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır.
    (2) İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini
    belirleme yetkisine sahiptir.
    (3) Aşağıdaki çalışanlar için alkollü içki kullanma yasağı uygulanmaz:
    a) Alkollü içki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak
    üretileni denetlemekle görevlendirilenler.
    b) Kapalı kaplarda veya açık olarak alkollü içki satılan veya içilen
    işyerlerinde işin gereği alkollü içki içmek zorunda olanlar.
    c) İşinin niteliği gereği müşterilerle birlikte alkollü içki içmek
    zorunda olanlar.
    Güvenlik raporu veya büyük kaza önleme politika belgesi
    MADDE 29
    (1) İşletmeye başlanmadan önce, büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için, işyerlerinin büyüklüğüne göre büyük kaza
    önleme politika belgesi veya güvenlik raporu işveren tarafından hazırlanır.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 69(2) Güvenlik raporu hazırlama yükümlülüğü bulunan işveren, hazırladıkları güvenlik raporlarının içerik ve yeterlilikleri Bakanlık-
    ça incelenmesini müteakip işyerlerini işletmeye açabilir.
    İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler
    MADDE 30
    (1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
    çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:
    a) İlgili bakanlıkların görüşü alınarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla; işyeri bina ve eklentileri, iş ekipmanı, işin
    her safhasında kullanılan ve ortaya çıkan maddeler, çalış-
    ma ortam ve şartları, özel risk taşıyan iş ekipmanı ve işler
    ile işyerleri, özel politika gerektiren grupların çalıştırılması, işin özelliğine göre gece çalışmaları ve postalar hâlinde
    çalışmalar, sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması
    gereken işler, gebe ve emziren kadınların çalışma şartları, emzirme odaları ve çocuk bakım yurtlarının kurulması
    veya dışarıdan hizmet alınması ve benzeri özel düzenleme
    gerektirebilecek konular ve bunlara bağlı bildirim ve izinler
    ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar.
    b) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili olarak;
    1) Çalışan sayısı ve tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak hangi işyerlerinde işyeri sağlık ve güvenlik biriminin
    kurulacağı, bu birimlerin fiziki şartları ile birimlerde bulundurulacak donanım.
    2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları,
    görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı
    70ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli
    hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere
    göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri.
    3) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunacak kişi, kurum ve
    kuruluşların; görev, yetki ve yükümlülükleri, belgelendirilmeleri ve yetkilendirilmeleri ile sunulacak hizmetler
    kapsamında yer alan sağlık gözetimi ve sağlık raporları,
    kuruluşların fiziki şartları ile kuruluşlarda bulundurulacak personel ve donanım.
    4) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan kişi, kurum ve kuruluşlardan işyeri tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre;
    hangi şartlarda hizmet alınacağı, görevlendirilecek
    veya istihdam edilecek kişilerin sayısı, işyerinde verilecek hizmet süresi ve belirlenen görevleri hangi hallerde işverenin kendisinin üstlenebileceği.
    5) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri ve belgelendirilmeleri, unvanlarına
    göre kimlerin hangi sınıf belge alabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli eğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitim programlarının ve bu programlarda
    görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve
    belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sı-
    navlar ve düzenlenecek belgeler.
    c) Risk değerlendirmesi ile ilgili olarak; risk değerlendirmesinin hangi işyerlerinde ne şekilde yapılacağı, değerlendirme yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi,
    gerekli izinlerin verilmesi ve izinlerin iptal edilmesi.
    ç) Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak, işverenlerin işyerlerinde bu Kanun kapsamında yapmakla yükümlü oldukları kişi-
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 71sel maruziyete ve çalışma ortamına yönelik gerekli kontrol,
    inceleme ve araştırmalar ile fiziksel, kimyasal ve biyolojik
    etmenlerle ilgili ölçüm ve laboratuvar analizlerinin usul ve
    esasları ile bu ölçüm ve analizleri yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli yetkilerin verilmesi ve
    verilen yetkilerin iptali ile yetkilendirme ve belgelendirme
    bedelleri.
    d) Yapılan işin niteliği, çalışan sayısı, işyerinin büyüklüğü, kullanılan, depolanan ve üretilen maddeler, iş ekipmanı ve iş-
    yerinin konumu gibi hususlar dikkate alınarak acil durum
    planlarının hazırlanması, önleme, koruma, tahliye, ilk yardım ve benzeri konular ile bu konularda görevlendirilecek
    kişiler.
    e) Çalışanlara ve temsilcilerine verilecek eğitimler, bu eğitimlerin belgelendirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verecek kişi ve kuruluşlarda aranacak nitelikler ile mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan işler.
    f) Kurulun oluşumu, görev ve yetkileri, çalışma usul ve esasları, birden çok kurul bulunması hâlinde bu kurullar arasındaki koordinasyon ve iş birliği.
    g) İçişleri Bakanlığı ile müştereken, işyerlerinde işin durdurulması, hangi işlerde risk değerlendirmesi yapılmamış olması
    durumunda işin durdurulacağı, durdurma sebeplerini gidermek için mühürlerin geçici olarak kaldırılması, yeniden
    çalışmaya izin verilme şartları, acil hallerde işin durdurulmasına karar verilinceye kadar geçecek sürede alınacak
    tedbirlerin uygulanması.
    ğ) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile müştereken, büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması için alı-
    nacak tedbirler, büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerlerinin belirlenmesi ve sınıflandırılması, büyük kaza önleme
    72politika belgesi veya güvenlik raporunun hazırlanması ve
    uygulanması, güvenlik raporunun olmaması, incelenmek
    üzere Bakanlığa gönderilmemesi veya Bakanlıkça yetersiz
    bulunması durumunda işin durdurulması ve işin devamına
    izin verilmesi.
    (2) Birinci fıkranın (b) bendine göre işyeri hekimi ve diğer sağlık
    personeline dair çıkarılan yönetmelikte yer alan işyeri hekimi
    ve diğer sağlık personelinin eğitim programları, çalışma süreleri, görev ve yetkilerine ilişkin hususlarda Sağlık Bakanlığının
    uygun görüşü alınır.
    Belgelendirme, ihtar ve iptaller
    MADDE 31
    (1) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan
    kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi ve kurumlara
    getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarak
    kayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan
    veya ihtar puanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair
    usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
    Değiştirilen hükümler
    MADDE 32
    22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun;
    a) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi aşağıdaki
    şekilde değiştirilmiştir. “Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahiptir.”
    b) 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin
    (d) alt bendinde yer alan “veya 84 üncü maddeye aykırı
    hareket etmesi” ibaresi “, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 73madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri
    kullanması” şeklinde değiştirilmiştir.
    c) 71 inci maddesinin üçüncü fıkrasında geçen “hafif işler”
    ibaresinden sonra gelmek üzere “, onaltı yaşını doldurmuş
    fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit iş-
    lerde çalıştırılabilecekleri” ibaresi eklenmiştir.
    MADDE 33
    13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümünde yer alan “Baş İş Müfettişi”
    unvanlı kadrolar “İş Başmüfettişi” olarak değiştirilmiştir.
    MADDE 34
    Ekli (I), (II) ve (III) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek
    190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümüne eklenmiş, ekli
    (IV) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun
    Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal
    Güvenlik Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmıştır.
    MADDE 35
    14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (II)
    sayılı cetvelin “4. Başbakanlık ve Bakanlıklarda” bölümünde yer
    alan “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ens. Müd.” ibaresi “İş Sağlığı ve Gü-
    venliği Enstitü Müdürü” olarak değiştirilmiştir.
    MADDE 36
    9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlı-
    ğının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde
    eklenmiştir.
    74“Yayın zorunluluğu
    EK MADDE 2
    Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile ulusal, bölgesel ve yerel yayın yapan özel televizyon kuruluşları ve radyolar; ayda en az altmış dakika iş sağlığı ve güvenliği, çalışma hayatında kayıt dışılığın
    önlenmesi, sosyal güvenlik, işçi ve işveren ilişkileri konularında
    uyarıcı ve eğitici mahiyette yayınlar yapmak zorundadır. Bu yayınlar, asgari otuz dakikası 17:00-22:00 saatleri arasında olmak üzere,
    08:00-22:00 saatleri arasında yapılır ve yayınların kopyaları her ay
    düzenli olarak Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna teslim edilir. Bu
    saatler dışında yapılan yayınlar, aylık altmış dakikalık süreye dahil edilmez. Bu programlar, Bakanlık ve bağlı ve ilgili kuruluşları,
    Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ile bilimsel kuruluşlar, kamu kurumu niteliğinde meslek
    kuruluşları veya sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanır veya
    hazırlatılır. Hazırlanan programların, Bakanlığın olumlu görüşü
    alındıktan sonra Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından radyo
    ve televizyonlarda yayınlanması sağlanır.
    Bu madde kapsamında yapılan yayınlar için herhangi bir bedel
    ödenmez. Bu yayınların ve sürelerinin denetimi Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca yapılır.”
    Yürürlükten kaldırılan hükümler
    MADDE 37
    4857 sayılı Kanunun aşağıdaki hükümleri yürürlükten kaldırılmış-
    tır:
    a) 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası.
    b) 63 üncü maddesinin dördüncü fıkrası.
    c) 69 uncu maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları.
    ç) 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 95, 105 ve geçici 2
    nci maddeler.
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 754857 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere” ifadesi ile 98 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “85 inci
    madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin
    Yeni Türk Lirası,” ifadesi metinden çıkartılmıştır.
    Atıflar
    GEÇİCİ MADDE 1
    (1) Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.
    Mevcut yönetmelikler
    GEÇİCİ MADDE 2
    (1) 4857 sayılı Kanunun 77 nci, 78 inci, 79 uncu, 80 inci, 81 inci ve
    88 inci maddelerine göre yürürlüğe konulan yönetmeliklerin
    bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, bu Kanunda öngörülen
    yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam
    olunur.
    Sağlık raporları
    GEÇİCİ MADDE 3
    (1) Çalışanlar için, 4857 sayılı Kanun ve diğer mevzuat gereği daha
    önce alınmış bulunan periyodik sağlık raporları süresi bitinceye kadar geçerlidir.
    İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü
    GEÇİCİ MADDE 4
    (1) Bu Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen çok tehlikeli sınıfta
    yer alan işyerlerinde (A) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, bu işyerlerinde Kanunun yü-
    rürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle (B) sınıfı belge-
    76ye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi; tehlikeli sınıfta
    yer alan işyerlerinde ise (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, bu işyerlerinde Kanunun
    yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi kaydıyla yerine
    getirilmiş sayılır.
    Mevcut sertifika ve belgeler ile ihtar puanları
    GEÇİCİ MADDE 5
    (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Bakanlıkça verilen işyeri
    hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hemşiresi sertifikası
    veya belgesi ile Türk Tabipleri Birliği tarafından verilen işyeri
    hekimliği sertifikası sahiplerinden belgeleri geçersiz sayılanlar, mevcut belge veya sertifikalarını bu Kanunun yayımından
    itibaren bir yıl içinde Bakanlıkça düzenlenecek belge ile de-
    ğiştirmeleri şartıyla bu Kanunla verilen bütün hak ve yetkileri
    kullanabilirler. Aynı tarihten önce eğitim kurumlarınca verilen
    işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitimlerini tamamlayanlardan eğitimleri geçersiz sayılanlar ilgili mevzuata göre
    sınava girmeye hak kazanırlar. Hak sahipliğinin tespitinde Bakanlık kayıtları esas alınır.
    (2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce haklarında kesinleşmiş
    yargı kararı bulunmayan eğitim kurumu ve ortak sağlık ve gü-
    venlik birimlerine uygulanan ihtar puanları, kayıtlarda yer alan
    haliyle yeni yapılacak düzenlemeye aktarılır.
    İşyeri hekimliği yapan kurum tabiplerine yapılan ücret ödemeleri
    GEÇİCİ MADDE 6
    (1) Kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelerde gerçekleştirilmiş olan işyeri hekimliği ücreti ödemeleri nedeniyle kamu
    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
    ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 77görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır, bu ödemeler geriye
    tahsil ve tazmin konusu edilemez.
    GEÇİCİ MADDE 7
    (1) Bu Kanunun yayımı tarihinde Baş İş Müfettişi kadrolarında bulunanlar, hiçbir işleme gerek kalmaksızın İş Başmüfettişi kadrolarına atanmış sayılır.
    GEÇİCİ MADDE 8
    (1) Bu Kanunun yayımlandığı tarihte İş Sağlığı ve Güvenliği Merkez Müdürlüğünde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitü Müdürü
    ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitü Müdür Yardımcısı unvanlı
    kadrolarda bulunanların görevleri, bu Kanunun yayımlandığı
    tarihte sona erer ve bunlar en geç bir ay içinde derece ve kademelerine uygun diğer kadrolara atanır. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge
    ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almaya
    devam eder. Söz konusu personelin atandıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek
    gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve benzeri
    adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca
    fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç)
    toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alı-
    nır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan aylık, ek
    gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve benzeri
    adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca
    fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç)
    toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı,
    herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları kadro un-
    78vanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla
    kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı
    ödenmesine son verilir.
    (2) Bu Kanuna ekli listelerde ihdas edilen kadrolardan boş bulunan 20 İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı, 100 İş Sağlığı ve Güvenliği Uzman Yardımcısı, 40 Memur, 40 Veri Hazırlama ve Kontrol
    İşletmeni ve 10 Mühendis kadrosuna, 21/12/2011 tarihli ve 6260
    sayılı 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanundaki sınırlamalara
    tabi olmadan 2012 yılı içinde atama yapılabilir.
    Yürürlük
    MADDE 38
    (1) Bu Kanunun;
    a) 6, 7 ve 8 inci maddeleri;
    1) Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için yayımı tarihinden itibaren iki yıl sonra,
    2) 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta
    yer alan işyerleri için yayımı tarihinden itibaren bir yıl
    sonra,
    3) Diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay
    sonra,
    b) 9, 31, 33, 34, 35, 36 ve 38 inci maddeleri ile geçici 4, geçici 5,
    geçici 6, geçici 7 ve geçici 8 inci maddeleri yayımı tarihinde,
    c) Diğer maddeleri yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,
    yürürlüğe girer.
    Yürütme
    MADDE 39
    (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

    Duyuru Arşivi

  • .....YEPYENİ BİR ÜRÜNLE KARŞINIZDAYIM......
  • RİSALE-İ NUR
  • ESKİ SİTEM



  • Ziyaret Bilgileri
    Aktif Ziyaretçi1
    Bugün Toplam16
    Toplam Ziyaret49875
    Döviz Bilgileri
    AlışSatış
    Dolar3.82483.8401
    Euro4.50974.5278
    Hava Durumu
    Anlık
    Yarın
    9° -4°
    Saat
    dengemusa.wordpress.com/